HỘI ĐỀN HÙNG NĂM NAY CÓ GÌ MỚI?

By ĐỖ XUÂN THU

 

          Sau hàng loạt những lễ hội trên khắp các vùng miền của tỉnh Phú Thọ từ Tết đến giờ mọi người đang hân hoan náo nức đón chào ngày giỗ Tổ. “Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba”. Câu ca ấy như nhắc nhở mọi con dân Lạc Việt nhớ về Tổ tiên để về với Phú Thọ thành kính thắp nén tâm nhang tri ân công đức các Vua Hùng và các bậc tiền nhân đã có cồng dựng nước và giữ nước. Giỗ Tổ Hùng Vương - lễ hội Đền Hùng năm nay được tổ chức giữa lúc toàn Đảng toàn dân ta đang triển khai thực hiện các Nghị quyết Đại hội Đảng chuẩn bị những điều kiện tốt nhất cho cuộc bầu cử Quốc hội khóa XIII và bầu cử đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2011-2016.

          Tuy là năm lẻ song Chính phủ đã có quyết định cho người lao động làm việc ngày thứ bảy (mùng 7 tháng ba Tân Mão) để nghỉ liền 3 ngày (chủ nhật thứ hai và thứ 3 tức mùng 8 9 10 tháng ba Tân Mão) nên mọi người có điều kiện hành hương về giỗ Tổ. Lượng du khách dự kiến sẽ không kém năm Quốc giỗ 2010 (khoảng 3-4 triệu lượt du khách). Tỉnh Phú Thọ vinh dự và tự hào được thay mặt cả nước tổ chức ngày giỗ Tổ. Với phương châm ấn tượng tiết kiệm hiệu quả an toàn và có ý nghĩa giáo dục sâu sắc giỗ Tổ năm nay sẽ có những điểm mới so với các kỳ lễ hội trước. Phần lễ vẫn đảm bảo trang nghiêm và trọng thể; phần hội sẽ vui tươi lành mạnh an toàn tiết kiệm kết hợp hài hòa giữa các hoạt động văn hóa truyền thống với hiện đại gắn với các hoạt động trong chương trình “Du lịch về cội nguồn năm 2011” đặc biệt thông qua việc tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương - lễ hội Đền Hùng nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương từng bước hoàn thiện hồ sơ khoa học “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương” để đề nghị tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Mặt khác từ đó xây dựng Khu di tích lịch sử Đền Hùng (di tích đặc biệt cấp quốc gia) và thành phố Việt Trì trở thành trung tâm văn hóa - lễ hội về với cội nguồn dân tộc Việt Nam.

          Ngay từ những ngày đầu xuân Tân Mão đặc biệt là đầu tháng ba này tỉnh Phú Thọ đã tích cực chuẩn bị tốt nhất những điều kiện để tổ chức lễ hội Đền Hùng giỗ Tổ Hùng Vương. Là tỉnh chủ trì Phú Thọ sẽ cùng 5 tỉnh là Tuyên Quang Hòa Bình Nam Định Quảng Ngãi và Đồng Tháp tổ chức các hoạt động lễ hội và giỗ Tổ. Điểm nhấn về địa  điểm là Khu di tích lịch sử Đền Hùng thành phố Việt Trì và một số vùng lân cận. Thời gian diễn ra lễ hội chính thức từ ngày mùng 6 đến hết ngày 10 tháng ba Tân Mão. Tuy nhiên trước đó ngày mùng 5 sẽ diễn ra ngày hội văn hóa ẩm thực của 13 huyện thành thị (thi cỗ ngon) để ngày mùng 6 chọn mâm cỗ ngon nhất dâng lên Quốc Tổ Lạc Long Quân và Mẫu Âu Cơ. Đây là điểm mới của lễ hội năm nay.

          Có 4 lễ chính trong đó thành phố Việt Trì được giao nhiệm vụ dâng lễ tưởng niệm các Vua Hùng vào sáng 5 tháng 3 Tân Mão; UBND tỉnh Phú Thọ cùng các tỉnh phối hợp dâng 3 lễ: lễ giỗ Quốc Tổ Lạc Long Quân và lễ dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ vào sáng ngày 6-3 Tân Mão lễ chính dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng sẽ được tổ chức trọng thể vào đúng ngày 10 tháng 3 Tân Mão.

          Phần hội được phân làm 2 nơi: Khu di tích lịch sử Đền Hùng (với 11 hoạt động chính) và thành phố Việt Trì (9 hoạt động chính). Ngoài các hoạt động thường niên như tổ chức rước kiệu các xã vùng ven về Đền Hùng đánh trống đồng múa sư tử hát xoan thi nấu bánh chưng giaxc bánh giầy hội trại văn hóa biểu diễn nghệ thuật thi đấu bóng chuyền giải các đội mạnh cúp Hùng Vương bơi chải trên sông Lô hội chợ Hùng Vương bắn pháo hoa tầm thấp tại thành phố Việt Trì (đêm mùng 9-3 âm lịch)… lễ hội năm nay còn có nhiều điểm mới quan trọng và hấp dẫn du khách. Đó là: lễ hội “Văn hóa trà Đất Tổ” (nhằm quảng bá giới thiệu chè Phú Thọ); lễ nhập linh và trao tặng trống đồng của Hội Di sản văn hóa Việt Nam và Ban quản lý dự án “Trống đồng - âm vang Đất Tổ”; lễ hội “Tịch điền” (diễn cảnh Vua Hùng dạy dân cấy lúa); hội thảo quốc tế “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương”; triển lãm các hiện vật cung tiến với chủ đề “Tình cảm của đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế với Đền Hùng”; khánh thành miếu Lãi Lèn và liên hoan tiếng hát làng Xoan lần thứ 2; triển lãm nghệ thuật thư pháp Việt Nam và Quốc tế; hát chầu văn ở đền Tổ Mẫu Âu Cơ… Đây chắc chắn là những hoạt động hấp dẫn thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế đặc biệt những ai quan tâm tìm hiểu về hát xoan về không gian văn hóa Hùng Vương và tín ngưỡng thờ Hùng Vương của dân tộc Việt.

       Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Phú Thọ được ban tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương tin tưởng giao nhiệm vụ chủ trì phối hợp với các cơ quan tổ chức triển lãm nghệ thuật thư pháp Việt Nam và quốc tế và trưng bày các bức tranh cổ động về đề tài “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” tại Bảo tàng Hùng Vương trong các ngày diễn ra lễ hội. Hơn ai hết văn nghệ sỹ Phú Thọ đang náo nức hướng về ngày giỗ Tổ tìm cảm hứng sáng tạo để thăng hoa cho ra đời những tác phẩm mới hay nhất tâm huyết nhất của mình như những nén tâm nhang thành kính tri ân công đức các Vua Hùng và các bậc tiền nhân.

        Triển lãm nghệ thuật thư pháp sẽ tập hợp hơn 60 bức thư pháp nổi tiếng của Việt Nam và các nước Trung Quốc Hàn Quốc và Nhật Bản hơn 100 tranh cổ động về Bác Hồ. Các tác phẩm văn thơ nổi tiếng của Hồ Chủ tịch (Nhật ký trong tù) văn thơ thời Lý Trần cùng những tác phẩm thơ văn hiện đại sẽ được các nghệ nhân nghệ sỹ thể hiện trên các bức tranh với đủ chất liệu sắc màu để con chữ thỏa sức tung cánh bay trên bầu trời thơ Đất Tổ. Tại cuộc triển lãm sẽ có các bàn để các nhà thư pháp các nghệ nhân những “thầy đồ Nho” thời mới “cho chữ” du khách. Đây là nét đẹp thể hiện bản sắc dân tộc thể hiện sự tôn vinh trọng chữ nghĩa quý nhân tài của dân tộc Việt Nam. Bảo tàng Hùng Vương là nơi tổ chức cuộc triển lãm này và sẽ kéo dài 9 này (từ 2 tháng 3 cho hết 10-3 Tân Mão). Đây cũng là hoạt động văn học nghệ thuật quan trọng của Hội Liên hiệp VHNT Phú Thọ góp phần làm phong phú thêm các hoạt động văn hóa phục vụ giỗ Tổ Hùng Vương - lễ hội Đền Hùng năm Tân Mão 2011.

      Xin mời du khách trẩy hội Đền Hùng hãy đến với cuộc triển lãm nghệ thuật thư pháp và tranh cổ động này để cùng các văn nghệ sỹ chắp cánh cho con chữ cùng sắc màu tung bay trên bầu trời Đất Tổ để con tim của những con Hồng cháu Lạc xao xuyến bồi hồi thăng hoa vươn lên cùng đất nước.

                                                                                     

More...

MÙA XUÂN TRẨY HỘI ĐỀN LĂNG SƯƠNG

By ĐỖ XUÂN THU

 

        Tỉnh Phú Thọ có ba nơi có di tích lịch sử văn hóa về tâm linh rất nổi tiếng đó là: Đền Hùng ở thành phố Việt Trì đền Mẫu Âu Cơ ở huyện Hạ Hòa và Đền Lăng Sương ở huyện Thanh Thủy. Mùa xuân là mùa lễ hội. Mở đầu là lễ hội đền Mẫu Âu Cơ (mùng 7 tháng giếng) tiếp đó là lễ hội đền Lăng Sương (rằm tháng giêng) và kết thúc là lễ hội lớn nhất quốc lễ giỗ Tổ Hùng Vương - lễ hội Đền Hùng 10 tháng ba âm lịch.

Tuy nhiên lễ hội đền Lăng Sương còn được ít người biết đến và sự quan tâm của các cấp tổ chức lễ hội. Trong khi đó động Lăng Sương xưa (xã Trung Nghĩa huyện Thanh Thủy ngày nay) tương truyền là nơi sinh của bà Âu Cơ là nơi Lạc Long Quân gặp Âu Cơ rồi nên vợ thành chồng. Bãi cát Cửa Đình trên sông Đà (bãi cát trường sa trung lộ kéo dài từ xã Tu Vũ đến xã Trung Nghĩa) ngày xưa là bãi dân chuyên trồng dâu nuôi tằm dệt cửi. Tương truyền Lạc Long Quân đi tìm nơi đóng quân đã gặp nàng Âu Cơ xinh đẹp đang hái dâu ca hát trên bãi này. Như thiên định trai tài gái sắc gặp nhau nên vợ thành chồng. Họ về Việt Trì sinh sống và đẻ ra bọc trăm trứng. Có thể nói cội nguồn của bọc trăm trứng nảy nở chính từ tình yêu Lạc Long Quân với Âu Cơ - người con gái đẹp của động Lăng Sương ngàn năm trước.

Đặc biệt Đền Lăng Sương nằm trong hệ thống các di tích thờ Tản Viên vùng ven sông Đà và vùng đồng bằng trung du Bắc Bộ thờ Tản viên Sơn Thánh là một trong bốn vị thần "tứ bất tử" của tín ngưỡng truyền thống Việt Nam. Với lòng tôn kính ngưỡng mộ nhân dân đã suy tôn Tản Viên là vị thần "Thượng đẳng tối linh" "Đệ nhất phúc thần" đứng đầu "Tứ bất tử" trong tín ngưỡng cổ truyền người Việt. Đền Lăng Sương tự hào là mảnh đất đã sinh ra Thánh Tản. Đây có thể coi là mảnh đất "chôn nhau cắt rốn" của vị thần linh tiêu biểu của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Cùng với tín ngưỡng thờ Đức thánh Tản đền Lăng Sương còn thờ Thánh Mẫu - người có công sinh ra Thánh Tản. Tín ngưỡng thờ Mẫu ở đây đã hòa cùng với tín ngưỡng thờ Mẫu chung của người Việt như mẹ Âu Cơ Đất Mẹ Mẹ Nước... làm nên bản sắc của văn hóa tâm linh Việt Nam. Vì vậy người Mẹ được thờ tự ở vị trí rất trang trọng ở đền Lăng Sương.

More...

ĐỘC CHIÊU XỬ LÝ RÁC THẢI

By ĐỖ XUÂN THU

 

          Có thể nói chưa bao giờ rác thải lại nhiều và đa dạng phức tạp như hiện nay. Chẳng cứ gì trên thành phố các bác mà ở thôn quê "Chõe bò" em rác cũng nhiều như núi. Chỗ nào cũng túi nilon. Chỗ nào cũng cuống rau vỏ quả cũng vôi cát gạch gỗ vương vãi bừa bộn. Tha hồ ruồi nhặng. Tha hồ bụi bay. Những ngày nắng nóng mùi xú uế xộc lên ngửi thấy mà phát khiếp. Những ngày mưa bùn bẩn nhớp nháp lầy lội càng nhìn càng thấy kinh. Rác ngập đường đi. Rác đầy sân bãi công cộng. Rác lấn vào bao vây các nhà hàng khách sạn. Rác nhảy lên vỉa hè đường phố. Rác trôi lều bều trên sông. Rác ùn tắc cống rãnh. Rác tràn ra cửa đền sân chùa những ngày lễ hội. Rác. Chỗ nào cũng rác. Nhìn đâu cũng thấy rác. Rác hiện lên cả trong giấc ngủ như thách thức con người.

          Do quá nhiều rác như vậy nên người ta đã cố gắng tìm các giải pháp để xử lý nó. Thành lập đội thu gom rác thải. Quy định nơi xả rác bãi xử lý rác thải. Hạn chế và đi đến loại bỏ việc sử dụng túi nilon để gói hàng. Mở chiến dịch tuyên truyền về môi trường như "Hành trình xanh" trên VTV1 chẳng hạn. Thì quốc tế người ta cũng lấy ngày 5-6 hàng năm là ngày môi trường thế giới để "làm cho thế giới sạch hơn" đấy là gì! Phải nói rằng nhiều nơi đã giải quyết tốt cái "của nợ" này trả lại sự trong lành cho cuộc sống. Tuy nhiên cũng còn không ít nơi vẫn xem nhẹ việc này coi đấy là như việc của ai chứ không phải của mình.

More...

ĐÊM HÁT XOAN

By ĐỖ XUÂN THU

          
      Mới chập tối sân đình Lâu Thượng (Trưng Vương - Việt Trì) đã rất đông người. Mặc cho cái rét cuối năm buốt giá dòng người từ khắp các ngả vẫn nườm nượp kéo về đình. Ai cũng háo hức trước sự kiện các phường xoan trong thành phố sẽ trình diễn hát xoan tại đình làng phục vụ cho cuộc hội thảo khoa học quốc tế về hát xoan Phú Thọ. Với người dân sở tại thì việc trình diễn hát xoan là chuyện bình thường nhưng đêm nay sự việc ấy đang là một sự kiện quan trọng. Nó quan trọng ở chỗ có tới 4 phường xoan trong vùng xoan Phú Thọ về để biểu diễn và biểu diễn không chỉ cho nhân dân trong xã xem mà còn cho các nhà khoa học trong nước và quốc tế thưởng thức trước khi vào hội thảo khoa học. Đặc biệt nó càng quan trọng hơn khi cuộc hội thảo ngày mai với mục đích là để hoàn chỉnh hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận hát xoan là di sản văn hoá phi vật thể thế giới cần được bảo vệ khẩn cấp. Trình diễn trước nhân dân đã đành đêm nay các phường xoan phải thể hiện cái đặc sắc độc đáo của hát xoan cho các nhà khoa học toàn những giáo sư tiến sỹ những học giả nhạc sỹ chuyên nghiên cứu về văn hoá dân gian của khắp nơi trên thế giới mới quan trọng nữa chứ. Người xem háo hức. Nghệ nhân diễn viên hồi hộp. Phóng viên camêra máy ảnh lăm lăm trong tay. Mấy ông tây bà tây mở to mắt tò mò chờ đợi. Họ cũng máy móc đồ nghề lủng củng trên tay sẵn sàng chụp ảnh ghi hình ghi âm háo hức lắm. 

More...

ĐẶC ĐIỂM CỦA HÁT XOAN PHÚ THỌ

By ĐỖ XUÂN THU

 

Xoan là loại dân ca lễ nghi phong tục gắn với hội mùa thờ thành hoàng mang yếu tố tín ngưỡng khá mạnh. Đây là loại hình nghệ thuật còn giữ được những dấu tích âm nhạc từ rất sớm cũng là hình thức nghệ thuật có tính chuyên nghiệp của người Việt. Có nhiều truyền thuyết về sự xuất hiện của hát Xoan nhưng các truyền thuyết đều khẳng định rằng: hát Xoan có từ thời các vua Hùng.

Theo "Truyền thuyết Hùng Vương" hát Xoan có từ thời dựng nước. Các nghệ nhân thôn Phù Đức (xã Kim Đức huyện Phù Ninh) còn kể rằng: "Ngày xưa có ba anh em vua Hùng đi tìm đất qua thôn Phù Đức vào buổi trưa và có nghỉ lại một khu rừng gần thôn. Từ khu rừng các vị nhìn ra bãi cỏ trước mặt thấy có đám trẻ chăn trâu vừa chơi vừa hát vừa đánh vật kéo co. Thấy vậy Đức Thánh Cả liền bảo những người đi theo đem những bài hát mà họ biết dạy thêm cho lũ trẻ. Về sau cứ hằng năm đến ngày 30 tháng chạp âm lịch dân làng phải làm bánh nẳng để cúng vào buổi trưa và thịt bò cúng vào buổi chiều ở miếu "Lãi Lèn" để thờ Đức Thánh (nguyên ngày xưa Đức Thánh đi qua thôn dân đã đãi hai món đó). Tới ngày mồng hai mồng ba tháng giêng âm lịch thì dân Phù Đức mở hội cầu trong hội cầu họ diễn lại cảnh hát xướng kéo co đánh vật ở bãi. Lệ hàng năm phải hát xướng cầu chúc bắt nguồn từ sự việc ấy. Nên hát Xoan còn được gọi là ca Xoan hát "Lãi Lèn".

Theo một truyền thuyết khác (cũng qua tập "Truyền thuyết Hùng Vương") lại ghi sự tích của hát xoan như sau: "Vợ vua Hùng mang thai đã lâu tới ngày sinh nở đau bụng mãi mà không sanh được. Có một người hầu tâu với vua Hùng về nàng Quế Hoa xinh đẹp múa hát rất hay nên đón nàng về múa hát có thể làm cho đỡ đau và sinh nở được. Vợ vua Hùng nghe lời cho mời nàng Quế Hoa đến. Quế Hoa vâng theo lời triệu đến chầu vua Hùng. Bấy giờ vợ vua Hùng đang lên cơn đau dữ dội mới bảo nàng Quế Hoa đứng trước giường múa hát. Quế Hoa vâng lời miệng hát tay múa đi qua đi lại trước giường. Giọng hát trong vắt khi cao khi thấp như chim ca suối chảy tay uốn chân đưa người mềm như tơ dẻo như bún ai cũng say mê. Vợ vua Hùng mải nghe hát xem múa không thấy đau nữa hạ sanh được ba người con trai khôi ngô đẹp đẽ. Vua Hùng vui mừng khôn xiết và hết lời khen ngợi Quế Hoa mới bảo nàng dạy múa hát cho các mỵ nương. Quế Hoa hát chầu vợ vua Hùng vào đầu mùa xuân nên các mỵ nương gọi lối hát ấy là hát xoan".

Những truyền thuyết như thế đều có thể tìm thấy ở những làng có phường Xoan gốc như ở các thôn Phù Đức Kim Đơi Thét thuộc xã Kim Đức (nay thuộc huyện Phù Ninh) và An Thái xã Phượng Lâu (thành phố Việt Trì).

More...

GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG NĂM NAY - BÁNH CHƯNG CÓ GÌ MỚI?

By ĐỖ XUÂN THU

 

          Chiếc bánh chưng được quảng cáo là "kỷ lục" về các mặt trong Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2008 đã để lại không ít tai tiếng trong dư luận và báo chí. Nó là chiếc bánh chưng giả được Công ty du lịch Phú Thọ thuộc công viên văn hóa Đầm Sen cung tiến ngày giỗ Tổ. Giả cả về hình thức và nội dung. Được quảng cáo là nặng 2 tấn nhưng thực tế thì trọng lượng đó bao gồm cả khung sắt nặng dễ có đến vài tạ. Kích thước 1 8mx1 8mx0 7m được gói từ 1000 kg nếp 200 kg đậu xanh nói là to hơn nặng hơn chiếc bánh làng Ước Lễ (Hà Tây) năm 2002 nhưng khi bóc bánh ra thì trong lõi có độn cả... xốp và bánh thì đã... bốc mùi. Dư luận rất bất bình về việc làm này của công viên văn hóa Đầm Sen. Báo chí lên tiếng phản đối về hành động lừa dối Tổ Tiên đó.

          Rút kinh nghiệm những lần giỗ Tổ trước trong việc "bánh chưng bánh dày" năm nay ban tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương tỉnh Phú Thọ đã đồng ý để Công ty cổ phần tập đoàn Mai Linh gói cung tiến một chiếc bánh chưng đặc biệt dâng tiến các Vua Hùng và đồng bào về dự hội. Bà Tuyết Hạnh phó giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng và ông Hồ Vi chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cổ phần tập đoàn Mai Linh cho biết chiếc bánh chưng đặc biệt này gắn liền với số 9 và mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. 2 7 tấn gạo nếp 5 4 tạ đậu xanh 6 3 tạ thịt lợn 36 ngàn tàu lá dong sẽ được gói thành hơn 4000 chiếc bánh nhỏ. Toàn bộ số bánh nhỏ này sẽ được gói trong một chiếc bánh không lồ có kích thước mỗi chiều 1 8 mét (1 8x1 8x1 8) tượng trưng cho 18 đời Vua Hùng. Hơn 4000 chiếc bánh nhỏ tượng chưng cho hơn 4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. "Bọc" bánh chưng này vừa mang ý nghĩa "đồng bào" "trăm trứng" theo truyền thuyết Hùng Vương. Bánh sẽ được làng Hùng Lô dưới chân núi Nghĩa Lĩnh - một làng chuyên nghề làm bánh gai bánh mật (đặc sản của Phú Thọ) gói và nấu đúng theo kiểu truyền thống: lá dong xanh lạt dang đỏ nhân thịt mỡ đậu xanh. Kế hoạch sẽ là: tập đoàn Mai Linh sẽ tập kết nguyên liệu về làng Hùng Lô trước ngày 6-3 Kỷ Sửu để nhân dân tập trung gói nấu xếp bánh nhỏ vào khuôn to trong các ngày 7 8 đến mùng 9 sẽ cung tiến bánh chưng lên các Đền và trưng bày chiếc bánh chưng đặc biệt này tại trung tâm lễ hội của Khu di tích để đồng bào cả nước về dự hội chiêm ngưỡng. Ngày 10 tháng ba chính Hội sau khi làm lễ cúng tế xong sẽ "phát lộc" bánh cho nhân dân.

          Như vậy chiếc bánh chưng đặc biệt này ngoài ý nghĩa biểu tượng văn hóa lịch sử tâm linh ra nó còn có ý nghĩa thực tế đời sống. Đó là bánh được gói tại chỗ ngay trong những ngày lễ hội vừa tạo được không khí ngày hội để ai ai cũng nhớ tới sự tích bánh chưng bánh dày tới làng Thậm Thình xưa rộn ràng nhịp chày giã gạo lại vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm không phải lo khâu vận chuyển lâu ngày thiu thối. Mặt khác do có hơn 4000 chiếc bánh nhỏ nên việc "phát lộc" cho nhân dân rất thuận tiện sạch sẽ. Mọi năm ban tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương rất lo khâu này. Bóc bánh to ra chỗ thì ôi thiu chỗ thì nát nhão chỗ thì đã "lại gạo" cứng như đá phải dùng búa tạ dao to băm chặt rất vất vả. Nắng tháng ba hoặc nếu gặp cơn mưa rào thì... vừa mất vệ sinh vừa không đảm bảo mỹ quan ngày hội.

          Hy vọng chiếc bánh chưng đặc biệt với những con số 9 ý nghĩa này sẽ làm cho lễ hội Đền Hùng năm nay tưng bừng vui vẻ và ấn tượng.

More...

TRẢ LỜI PHỎNG VẤN BÁO ĐIỆN TỬ TỔ QUỐC

By ĐỖ XUÂN THU

          Báo Điện tử Tổ quốc có phỏng vấn XT và một số nhà thơ nhà báo cho số Tết. Sau đây XT xin phép copy nội dung cuộc phỏng vân này từ báo Điện tử Tổ quốc (phần có XT) :

       Trò chuyện với các nhà văn làm báo Tết Kỷ Sửu (Toquoc)- Mùa xuân là khởi đầu của thiên nhiên của đất nước và của con người. Mỗi xuân đến con người trưởng thành hơn đất nước đổi thay khởi sắc thầm mong ước những điều tươi đẹp nhất đến cho cuộc sống.

       Ghi lại dấu ấn của những đổi thay ghi lại những thời khắc đáng nhớ ghi lại những tâm sự đậm chất nhân văn... trong quá trình làm báo Tết Kỷ Sửu các nhà văn- nhà báo của chúng ta những người mang mùa xuân đến cho độc giả nhân mỗi xuân về mở lòng với độc giả báo điện tử Tổ Quốc.

...

Từ Phú Thọ đến Gia Lai: Tết đến trên từng trang bản thảo

       Một nhà thơ cho rằng: Tết với tôi từ khoảng tháng... 6! còn một nhà văn khác thì lại bảo: Làm biên tập báo tết như người làm cỗ. Tuy nhiên ở họ đều có điểm chung là cùng lấy văn chương làm nghiệp và làm việc trong cơ quan tạp chí văn học ở tỉnh nhà. Nhà thơ đó là Văn Công Hùng Phó Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Gia Lai Phóng viên báo Văn Hóa thường trú tại Tây Nguyên và nhà văn kia là Đỗ Xuân Thu Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ- Phú Thọ.

Nhà thơ Văn Công Hùng
* Tết là một ngày đặc biệt vậy khi bắt tay vào công việc biên tập làm báo tạp chí cho số Tết tâm trạng của nhà văn có gì khác so với ngày thường?

Nhà thơ Văn Công Hùng: Tôi có cả hai cương vị là người viết báo và người phụ trách một tạp chí văn nghệ cấp tỉnh. Vì thế tết đến với tôi từ hồi khoảng tháng... 6! Từ tháng 6 tôi đã hình dung trong đầu số tết này tạp chí của mình sẽ làm như thế nào cái khung xương của tạp chí ra sao? Ngoài ra cũng tranh thủ nghĩ luôn: Tết này viết gì? Tôi ở Tây Nguyên nên hay được các báo đặt viết về đề tài Tây Nguyên. Mà tính tôi lại thiếu... kiềm chế nên hễ có báo đặt là nhận và nhận là... đau khổ (vì phải viết) và sung sướng (vì được nhận nhuận bút cao hơn ngày thường). Cho nên thú thực tâm trạng khi làm báo tết của tôi nó không có gì "đặc biệt" lắm vì nó diễn ra khá sớm. Nó chỉ đặc biệt khi tôi sang nhà in duyệt lần cuối cùng bản "mông ta" để phơi kẽm in Tạp chí của tôi và khi về đến nhà thì không còn nợ báo nào mà tôi nhận lời viết nữa. Khi ấy sung sướng vô cùng tôi thường kêu một ai đó thật thân và đi uống một chút.

Nhà văn Xuân Thu
Nhà văn Xuân Thu: Khác nhiều chứ. Số báo tạp chí Tết là số đặc biệt. Hiều nôm na thì những số tạp chí thường như bữa ăn bình thường hàng ngày còn số Tết phải là những mâm cỗ thịnh soạn có nhiều món ngon hấp dẫn. Làm cái anh biên tập báo chí cũng như người đầu bếp vậy phải chọn lựa thực phẩm gia vị và phải chế biến làm sao cho mâm cỗ vừa ngon hấp dẫn lại vừa đẹp mắt sinh động nữa kia. Cỗ Tết là phải có "bánh chưng xanh thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ" chứ đâu như ngày thường. Chỉ nguyên điều này đã xác định trách nhiệm của người làm báo rồi. Hơn nữa điều quan trọng đó là không khí chuyển giao năm mới năm cũ đã tạo tâm lý cho mọi người xốn xang rộn ràng rồi. Càng là nhà báo văn nghệ sỹ thì điều này càng nhạy cảm hơn.

* Nhà văn có thể chia sẻ những khó khăn và thuận lợi trước đặc thù của cơ quan mình để có được bài vở đủ về lượng và đảm bảo về chất cho số Tết?

Nhà thơ Văn Công Hùng: Tạp chí tôi 120 trang khổ 16 X 24 chủ yếu là in truyện thơ bút ký phê bình văn học nghệ thuật... nên áp lực về bài vở không nặng như các báo thời sự chính trị. Tuy thế kiếm được tác phẩm hay lại là chuyện khác vì tạp chí địa phương nhuận bút rất thấp chả ai dại gì có truyện hay mà lại đưa cho chỗ nhuận bút thấp và tira ít cả cả tôi với tư cách người viết cũng thế. Nhưng cũng may là tôi có mối quan hệ khá rộng nên chuyện xin bài vở của họ cũng không khó lắm. Có lần tôi xin truyện ngắn của nhà văn Sương Nguyệt Minh truyện ông này đang rất hot toàn găm lại tết mới rải cho các báo tôi nhắn tin và mail (dễ nói chuyện tế nhị hơn nói điện thoại) rằng:

More...

VỀ ĐẤT TỔ

By ĐỖ XUÂN THU

 

Phú Thọ là vùng đất cổ cái nôi của nền văn hoá Lạc Việt trung tâm sinh tụ của người Việt Cổ thời các Vua Hùng dựng nước Văn Lang. Đây là nơi chuyển tiếp giữa đồng bằng trung du và miền núi. Phú Thọ có địa hình đa dạng: có vùng núi cao quanh năm mây phủ có miền đồi gò san sát như bát úp xanh thắm nương chè rì rào tán cọ; có vùng đồng bằng châu thổ phì nhiêu màu mỡ với đồng lúa xanh rờn thẳng cánh cò bay ngô xanh rờn đất bãi... Nằm ở giữa miền Bắc Việt Nam tiếp giáp 6 tỉnh với hệ thống sông ngòi đồi núi đẹp như tranh đường sá giao thông thuận tiện cả đường bộ đường sông và đường thuỷ Phú Thọ đã làm mê mẩn bao du khách qua đây. Ba con sông chính của tỉnh là sông Hồng sông Đà sông Lô cùng hợp lưu tại Việt Trì thành phố ngã ba sông làm cho nơi đây đúng là nơi "thuỷ tụ" để vua Hùng thuở xa xưa đã đứng từ núi Nghĩa Lĩnh mà say ngắm đất trời sông núi quyết định chọn đất đóng đô khởi dựng nghiệp nước. Và mảnh đất này trải mấy ngàn năm lịch sử còn tồn tại và lưu giữ rất nhiều giá trị thiên nhiên và nhân văn vô cùng phong phú tạo ra nhiều tài nguyên du lịch hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế. Hỏi có nước nào trên thế giới có Mộ Tổ chung cho cả dân tộc ngoài Việt Nam chúng ta? Phú Thọ chính là nơi đặt Mộ Tổ Vua Hùng để ngàn đời cháu con cứ đến tháng ba lại nô nức rủ nhau về thăm viếng. "Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giổ Tổ mùng mười tháng ba". Câu ca ấy hằn sâu trong tiềm thức mỗi người dân Đất Việt.

More...

NHỮNG DOANH NHÂN - NGHỆ SỸ ĐẤT TỔ

By ĐỖ XUÂN THU

 

  ĐĂNG BÁO PHÚ THỌ CUỐI TUẦN 3-10-2008

           
Trong số gần 200 hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Phú Thọ có tới hơn chục anh chị em văn nghệ sỹ là những doanh nhân và trong số những doanh nhân đó lại nổi bật lên năm người vừa kinh doanh giỏi vừa sáng tác hay. Họ là năm bông hoa tươi thắm của Hội VHNT tỉnh góp phần cho vườn hoa doanh nhân của tỉnh thêm phong phú sắc màu. Đó là các tác giả: Quách Đình Diệu (chi hội VHNT dân tộc thiểu số) Nguyễn Quang Thuyên Nguyễn Đức Sơn Vũ Thanh Thuỷ (chi hội Thơ) Vũ Văn Viết (chi hội Âm nhạc múa).

            Nói đến Quách Đình Diệu giám đốc Công ty Supe phốt phát và hoá chất Lâm Thao đơn vị 3 lần Anh hùng bạn đồng hành của nhà nông không ai là không biết. Đứng đầu một Công ty sản xuất phân bón lớn nhất cả nước một thương hiệu mạnh quản lý nhiều đầu mối sản xuất với hàng ngàn công nhân bao công việc bộn bề ấy vậy mà vị giám đốc này lại có một tâm hồn nghệ sỹ thi sĩ rất bao la. Sáng tác trình diễn thơ và cả hát nữa anh đã làm cho không khí các hội nghị những buổi giao lưu trở nên sinh động gần gũi và sôi nổi. Nhiều cuộc họp của Công ty anh nhất là những buổi giao lưu hễ có anh là không khí khác hẳn. Dứt khoát phải có thơ có nhạc có hát. Vui lắm. Tưng bừng lắm. Hôm thì anh đọc những bài thơ mới sáng tác của mình hôm khác anh lại hát đơn ca song ca rất "bốc" lôi cuốn mọi người. Với anh "làm ra làm và chơi cũng ra chơi". "Gia tài" thơ của anh hiện có hàng trăm bài thơ trong đó có 2 tập thơ do Hội Nhà văn xuất bản 1 đĩa CD thơ do các nghệ sỹ nổi tiếng như Vương Hà Hà Vi trình bày. Phong trào văn hoá văn nghệ của Công ty anh sôi nổi lắm. Công ty đã tài trợ Hội VHNT tỉnh 2 trại sáng tác văn học đỡ đầu cho một số tác giả công bố tác phẩm. Anh đã trở thành hội viên Hội VHNT dân tộc thiểu số Việt Nam sinh hoạt tại chi hội Phú Thọ.

More...

ĐUA XE... KHÁCH

By ĐỖ XUÂN THU

 

      Đua xe máy đã là một chuyện kinh hoàng. Ấy vậy mà ở nơi tôi lại có tình trạng đua... ô tô khách. Không phải đua dấm dúi đêm hôm như mấy tay choai choai con nhà giàu dửng mỡ đua xe máy nọ đua xe khách ở quê tôi triển khai một cách đàng hoàng công khai giữa ban ngày ban mặt hẳn hoi. Không phải đua đột xuất như mấy tay xe máy hứng chí lên vì thắng độ bóng đá hay nhân một sự kiện vô cớ nào đó mà đua ô tô khách ở quê tôi diễn ra hàng ngày tuần tự theo đúng lịch của nó. Cứ sáng ra từ 5 giờ trở đi là các loại xe khách 8 chỗ 12 chỗ 24 chỗ đến xe ca 4 5 chục chỗ ngồi từ xe "chất lượng cao" đến xe phành phành như công nông chở đá đều đua nhau phóng hết tốc lực. Các tay đua trổ tài. Xe nọ chèn xe kia. Bụi đường bốc mù mịt. Còi xe bóp inh ỏi. Còi chưa đủ các xe còn phân công mấy tay phụ mở toang cửa xe một tay bấu vào thành xe một tay quơ ra đường mồm quát "ê ê" dẹp đường loạn xì ngầu  cả một góc phố. Xe nọ cắn đuôi xe kia chỉ chờ cái đằng trước hở cơ ra một tý là lách qua vọt lên chiễm chỗ. Cả đoàn xe hàng chục chiếc đánh võng trên đường. Đó là những ô tô khách tuyến Tuyên Quang - Hà Nội. Tình trạng trên là sự tranh cướp khách hai bên đường. "Không nhanh chân để xe khác nhặt khách mất thì có hoạ mà ăn cháo".

More...